Verstopte afvoer in een Rotterdamse portiekwoning: zo werkt het en zo voorkom je het

Rotterdam is een stad van portiekwoningen. In wijken als het Oude Westen, Spangen, Bloemhof, Crooswijk en het Oude Noorden staan rijen panden waarin twee, drie of vier woningen boven elkaar liggen, met een gezamenlijke trap. Die woningen delen meer dan alleen een voordeur. Ook de afvoer is vaak gezamenlijk. Raakt die verstopt, dan merken meerdere huishoudens het tegelijk. In dit artikel lees je hoe de afvoer in een portiekwoning werkt, wat er vaak misgaat en hoe je problemen samen voorkomt.

Hoe de afvoer in een portiekpand loopt

In een portiekpand lopen de afvoeren van de keukens, badkamers en toiletten via een of meer standleidingen naar beneden. Elke woning sluit met een korte leiding aan op zo’n standleiding. Onderin het pand gaan de standleidingen over in een liggende leiding onder de begane grond of in de kelder. Die loopt naar het gemeenteriool onder de straat.

In vooroorlogse panden zijn die leidingen vaak van gietijzer of gres. Gietijzer roest aan de binnenkant, waardoor de wand ruw wordt en vuil sneller blijft hangen. Gres bestaat uit korte buisdelen met veel naden. Na tachtig tot honderd jaar zijn die naden vaak het zwakste punt.

Typische problemen in portiekwoningen

De benedenburen krijgen het water. Raakt de leiding onderin verstopt, dan zoekt het water van boven het laagste punt. Dat is meestal de afvoer van de woning op de begane grond. Daar komt dan water omhoog uit de douche of het toilet, terwijl de bewoners zelf niets gebruiken.

Vet uit de keukens. Alle keukens in het pand voeren af via dezelfde standleiding. Vet van meerdere huishoudens hoopt zich op in bochten en in de liggende leiding.

Verzakking. Rotterdam ligt op een slappe bodem. Het pand staat op palen, maar de leiding onder de straat en de tuin zakt mee met de grond. Op de overgang naar het gemeenteriool ontstaan zo verzakkingen en losse verbindingen.

Onduidelijkheid over wie wat doet. In een portiekpand met een Vereniging van Eigenaars, een woningcorporatie of een particuliere verhuurder is niet altijd duidelijk wie verantwoordelijk is. Daardoor blijft een probleem soms te lang liggen.

Signalen van een verstopte gezamenlijke leiding

• Meerdere woningen in het pand hebben tegelijk last van trage afvoeren.
• In de woning op de begane grond komt water omhoog uit een afvoer.
• In het trappenhuis of de kelder hangt rioollucht.
• Afvoeren borrelen als de bovenburen douchen of doortrekken.

Wat je direct doet bij een verstopping

1. Waarschuw de buren dat ze tijdelijk zo min mogelijk water gebruiken.
2. Meld het bij de VvE, de corporatie of de verhuurder.
3. Dicht in de onderste woning de afvoer af die overloopt, bijvoorbeeld met een met water gevulde zak.
4. Maak foto’s van eventuele schade.
5. Schakel een rioolspecialist in als er niet snel actie komt en er waterschade dreigt.

Wie is verantwoordelijk?

In een portiekpand met een VvE zijn de gezamenlijke leidingen meestal gemeenschappelijk eigendom. De VvE is dan verantwoordelijk. Bij een huurpand is dat de verhuurder of corporatie. De korte aansluiting binnen een woning tot aan de standleiding valt meestal onder de bewoner of eigenaar van die woning. De gemeente Rotterdam is verantwoordelijk voor het riool onder de straat, meestal vanaf de erfgrens of de ontstoppingsput.

Samen voorkomen

Omdat iedereen dezelfde leiding gebruikt, werkt preventie het best als iedereen meedoet:

• Spreek met de VvE of verhuurder een jaarlijkse reiniging van de standleidingen en de liggende leiding af.
• Hang in het trappenhuis een kort briefje: geen vet, doekjes of keukenpapier door de afvoer.
• Zorg dat ontstoppingsstukken bereikbaar zijn en niet achter een betimmering zitten.
• Laat bij een verbouwing van een badkamer of keuken ook de aansluiting op de standleiding controleren.
• Laat de leiding onder het pand eens in de paar jaar met een camera inspecteren, zeker in een vooroorlogs pand.

Hoe een specialist het oplost

Een rioolspecialist zoekt eerst met een camera waar de verstopping zit. Vaak is dat in de onderste bocht, waar de standleiding overgaat in de liggende leiding. Daarna wordt de leiding met hogedruk gereinigd. Bij oude gietijzeren of gresleidingen wordt voorzichtig gewerkt, zodat de leiding niet verder beschadigt. Blijkt de leiding versleten of verzakt, dan kan hij worden vervangen of van binnenuit worden vernieuwd met relining. Bewoners en VvE’s in de stad kunnen daarvoor terecht bij een specialist voor riool ontstoppen Rotterdam.

Samen afspraken maken in het portiek

In een portiekwoning deel je de standleiding met je buren. Wat de bovenburen door de afvoer spoelen, komt langs jouw aansluiting. Daarom loont het om als bewoners samen een paar eenvoudige afspraken te maken. Denk aan een briefje in de gemeenschappelijke hal of een bericht in de groepsapp met tips over wat wel en niet door de afvoer mag: geen vet, geen vochtige doekjes, geen keukenpapier en geen etensresten.

Is er een VvE, zet het onderwerp dan op de agenda van de vergadering. Een periodieke reiniging van de standleidingen en de verzamelleiding in de kelder of kruipruimte is relatief goedkoop en voorkomt veel ellende. Spreek ook af wie de rioolspecialist belt als er iets misgaat en hoe de kosten worden verdeeld. Zo hoeft niemand bij een verstopping eerst uit te zoeken wie er verantwoordelijk is.

Woon je in een huurwoning, meld een terugkerende verstopping dan altijd bij de verhuurder. Die is verantwoordelijk voor het onderhoud van de gezamenlijke leidingen. Hoe eerder het probleem bekend is, hoe kleiner de kans op waterschade bij de onderburen.

Veelgestelde vragen

Kan de benedenwoning zich beschermen? Een terugslagklep in de aansluiting kan voorkomen dat water van boven de woning in stroomt. Bespreek met de VvE of verhuurder of dat in jouw pand mogelijk is.

Hoe vaak moet een gezamenlijke leiding gereinigd worden? In een gemiddeld portiekpand is eens per jaar een goed uitgangspunt. Bij eerdere verstoppingen soms vaker.

Wat als de buren de oorzaak zijn? Dat is lastig te bewijzen. Camerabeelden laten wel vaak zien wat de verstopping veroorzaakte. Een goed gesprek en duidelijke afspraken werken meestal beter dan een discussie over de rekening.

Conclusie

In een Rotterdamse portiekwoning deel je de afvoer met je buren. Dat betekent ook dat je problemen samen voorkomt en samen oplost. Met duidelijke afspraken, een jaarlijkse reiniging en snelle actie bij de eerste signalen blijft de afvoer voor iedereen vrij. Een vakbedrijf als MWT Loodgieters & Riooltechniek helpt bewoners, VvE’s en verhuurders met inspectie, reiniging en herstel.